Sperma insandan kənarda nə qədər yaşayır?  
27.06.2025 15:29

Sperma hüceyrələrinin çox vacib vəzifəsi var, lakin onların ömrü qısadır. Onların bioloji saatı qadın orqanizmi ilə uzun səyahətə başlamazdan əvvəl dərhal tıqqıltıya başlayır. Bəs sperma kifayət qədər uzun müddət yaşamağa necə nail olur?

 

Aztibb.az-ın məlumatına görə, “Livescience.com” portalı məsələni araşdırıb.

 

Cavab spermanın saxlanma üsulundan və temperatur, rütubət və enerji səviyyələri kimi bir sıra parametrlərdən asılıdır.

 

Məsələn, xayadan sperma epididim adlanan dar, dolama kanaldan 10 günə qədər səyahət edərək boşalmanı gözləyən rezervuara çatır.

 

Bu qorunan "konteynerdə" sperma təxminən iki həftə ərzində sıxılmış, lakin canlı vəziyyətdə qala bilər. Testislərin xaricində maksimum ömür daha gözlənilməzdir. Bir çox insanlar spermanın oksigenlə təmasdan dərhal öldüyünə inansalar da, əslində yaşamaq üçün kritik amil rütubətdir.

 

Sperma maye mühiti olmayan quru bir səthə düşərsə, bir neçə dəqiqədən bir saata qədər quruyur və ölür.

 

Spermanın idarə olunan mühitdə inkubasiya edildiyi ideal laboratoriya şəraitində hüceyrə üç günə qədər yaşaya bilər. Ancaq bu müddət texnoloji vasitələrin köməyi ilə uzadıla bilər - məsələn, dondurulduğunda sperma onilliklər ərzində saxlanıla bilər.

 

Üstəlik, testislərdən kənarda belə, sperma kifayət qədər uzun müddət yaşaya bilər, ancaq insan bədəninin içərisində olduğu müddətcə…

 

Tibb hüceyrələrin qadın cinsiyyət kanalında növbəti menstrual dövrünün başlanğıcına qədər - yəni 28 günə qədər sağ qaldığı halları bilir.

 

Ancaq belə hallar nadirdir. Çox vaxt sperma yeddi günə qədər yaşayır. Elm bunu bilir, çünki son cinsi əlaqə yumurtlamadan bir həftə əvvəl olsa belə, insanın hamilə qalma şansı 5 faiz olur.

 

Spermatozoidlərin uzunömürlü olması faktorların nəticəsidir ki, onların çoxu hələ də elm tərəfindən tam başa düşülməyib. Məsələn, hüceyrələri bədənə daşıyan seminal plazma mühüm rol oynaya bilər, çünki bu mayenin tərkibində spermanı dəstəkləyən və qidalandıran maddələr var.

 

Və bu hüceyrələr çox enerji yandırsalar da, qida çatışmazlığı olduqda bir növ enerji qənaət rejiminə keçə bilərlər. Qadın reproduktiv sistemi də vacibdir, çünki sperma yumurtaya doğru hərəkət edərkən qlükoza şəklində enerji verir.

 

Bundan əlavə, kanalın hüceyrələri spermanı yol boyunca, məsələn, fallopiya borusunun dibində istirahət yerləri ilə təmin etdiyi görünür.

 

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, bədənin bu hissəsində sperma yavaşlayır və hüceyrələrin xarici divarlarına yapışır, bundan sonra onlardan "açılır" və yumurta üçün son tire düzəldirlər.

ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür   
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
 Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin tələbələri narkomaniya ilə mübarizəyə dair maarifləndiriliblər   
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
Ayağında geniş toxuma zədələnməsi yaranan pasiyentdə mürəkkəb rekonstruktiv əməliyyat uğurla icra olunub
Ölkəmizdə ilk dəfə tətbiq edilən texnologiyaya həsr olunuş elmi simpozium keçirildi - MR-Fusion Prostat Biopsiyası
 Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib   
 TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib   
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
 Pirallahı Tibb Mərkəzində Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu